Punëdhënësi nuk mund ta ndërpresë marëdhënien e punës kur punëmarrësi:
- Është me raport mjekësor
- Është me leje lindjeje
- Është me pushime ose leje të dhënë nga punëdhënësi
- Është duke kryer shërbimin ushtarak
Gjithsesi ka një përjashtim përsa i përket rasteve të mësipërme. Nëse raporti juaj vijon për më shumë se 1 vit atëherë punëdhënësi ka të drejtë t’ju pushojë nga puna.
Duke interpretuar Kodin e Punës, mund të themi se nëse plotësohet afati 1 vjecar që ju keni qenë me raport punëdhënësi ka të drejtë t’ju largojë nga puna më një shkak të ligjshëm. Duhet pasur parasysh se kjo do të ndodhë dhe nëse ju vijoni të jeni sëmurë.
Ligji nuk shprehet nëse periudha 1 vjecare gjatë së cilës ju keni qenë me raport duhet të jetë e pandërprerë ose jo. Mendoj se konteksti i ligjit duhet të jetë se raporti juaj ka vijuar për 1 vit pa ndërprerje. Gjithsesi do të mbetet për gjykatën të vendosë në një rast që nuk ka qenë pa ndërprejeje.
Masat disiplinore
Masat disiplinore janë ndëshkime ligjore që punëdhënësi mund ti japë punonjësit në rast se ai shkel detyrat e tij të përcaktuara me në Kodin e Punës Kontratën Kolektive ose Kontratën Individuale të punës. Largimi nga puna për shembull është masa disiplinore më e rëndë.. Masat disiplinore nuk parashikohen në Kodin e Punës. Kodi shprehet se ato parashikohen në kontratat kolektive.
Kontrata kolektive është një kontratë që lidhet midis një ose disa punëdhënësish dhe një ose disa sindikatash që përfaqësojnë punonjësit. Normalisht kontrata kolektive përmban dispozita më specifike që kanë të bëjnë me të drejta dhe detyrime më konkrete për palët.
Masat disiplinore që jepen në varësi të shkeljes së kryer nga punonjësi përgjithësisht janë:
- Vërejtje me shkrim
- Vërejtje me paralajmërim per largim nga detyra
- Shkarkim nga detyra
Zakonisht masat disiplinore shuhen pas një afati të caktuar nëse punonjësi nuk kryen shkelje te tjera. Pra nëse për një kohë të caktuar nuk kryeni shkelje në punë, masa do të quhet se nuk është dhënë asnjëherë dhë nuk do ketë me efekt ligjor. Afati që duhet të kalojë për shuarjen e një mase disiplinore do të përcaktohet në kontratën kolektive.
Por nëse para shuarjes së një mase disiplinore do të kryeni një shkelje tjetër zakonisht punëdhënësi mund tju japë masën displinore më të rëndë atë të largimit nga puna. Pra duhet të bëni kujdes kur keni një masë disiplinore.
Masat displinore duhet të jenë të arsyetuara.
Thursday, December 8, 2011
Friday, December 2, 2011
Shkaqet për të cilat punëdhënësi nuk mund tju largojë nga puna
Pas shqyrtimit nëse janë zbatuar afatet e njoftimit për largimin tuaj nga puna dhe procedura e kërkuar nga ligji, gjykata merr në shqyrtim arsyet për të cilat ju jeni larguar nga puna.
Arsyet të cilat trajtohen më së shumti si shkaqe të paarsyeshme për shkëputjen e marëdhënieve të punës në ligj dhe në literaturën juridike nuk kanë lidhje legjitime me përformancën në punë të punonjësit. Arsyet të cilat do të quhen të paligjshme për shkëputjen e marëdhënieve të punës do të jenë:
Arsyet që kanë të bëjnë me gjininë e punonjësit, racën, ngjyrën, moshën, gjendjen civile, detyrimet familjare, shtatzania, besimi fetar, bindjet politike, kombësia, gjendja shoqërore.
Pra për arsyet të cilat i citova më lart punëdhënësi juaj nuk mund tju largojë nga puna. Nëse e bën do të cilësohet si shkak i paarsyeshëm për t’ju larguar nga puna. Duhet të keni parasysh se ne gjykatë, i takon palës së punëdhënësit të vërtëtojë se nuk ju ka larguar nga puna për arsyet të cilat i ndalon ligji. Ndërkohë ju duhet të vërtetoni të kundërtën, duhet të kërkoni prova se largimi juaj nuk është bërë për shkaqe ligjore.
Gjithashtu ligji ndalon largimin nga puna që bëhet për motive që lidhen me me ushtrimin nga punëmarrësi, të një të drejte kushtetuese, por që nuk sjell shkeljen e detyrimeve që rrjedhin nga kontrata e punës. Pra, gjithmonë kusht për gjetjen e largimit tuaj nga puna si të paligjshëm është që jut ë mos keni shkelur detyrimet që ju keni marrë përsipër në kontratën e punës.
Ushtrimi juaj i të drejtave sindikalë duke u antarësuar apo marrë pjesë në to nuk mund të shërbejë si shkak që punëdhënsi t’ju largojë nga puna.
Realisht ndodh se dhe në rast se vërtet punëdhënësi ju largon nga puna për arsyet që përmenda më lart gjatë gjykimit ai do të pretendojë se ka pasur arsye të tjera por ju duhet të mblidhni prova për të vërtetuar pretendimet tuaja.
Nëse në gjykim provohet se punëdhënësi ju ka larguar nga puna pa një shkak të arsyeshëm ai detyrohet t’ju japë deri në një vit pagë dëmshpërblim. Këtu duhet të keni parasysh se masën e dëmshpërblimit e vendos gjykata, nga një muaj deri në një vit.
Arsyet të cilat trajtohen më së shumti si shkaqe të paarsyeshme për shkëputjen e marëdhënieve të punës në ligj dhe në literaturën juridike nuk kanë lidhje legjitime me përformancën në punë të punonjësit. Arsyet të cilat do të quhen të paligjshme për shkëputjen e marëdhënieve të punës do të jenë:
Arsyet që kanë të bëjnë me gjininë e punonjësit, racën, ngjyrën, moshën, gjendjen civile, detyrimet familjare, shtatzania, besimi fetar, bindjet politike, kombësia, gjendja shoqërore.
Pra për arsyet të cilat i citova më lart punëdhënësi juaj nuk mund tju largojë nga puna. Nëse e bën do të cilësohet si shkak i paarsyeshëm për t’ju larguar nga puna. Duhet të keni parasysh se ne gjykatë, i takon palës së punëdhënësit të vërtëtojë se nuk ju ka larguar nga puna për arsyet të cilat i ndalon ligji. Ndërkohë ju duhet të vërtetoni të kundërtën, duhet të kërkoni prova se largimi juaj nuk është bërë për shkaqe ligjore.
Gjithashtu ligji ndalon largimin nga puna që bëhet për motive që lidhen me me ushtrimin nga punëmarrësi, të një të drejte kushtetuese, por që nuk sjell shkeljen e detyrimeve që rrjedhin nga kontrata e punës. Pra, gjithmonë kusht për gjetjen e largimit tuaj nga puna si të paligjshëm është që jut ë mos keni shkelur detyrimet që ju keni marrë përsipër në kontratën e punës.
Ushtrimi juaj i të drejtave sindikalë duke u antarësuar apo marrë pjesë në to nuk mund të shërbejë si shkak që punëdhënsi t’ju largojë nga puna.
Realisht ndodh se dhe në rast se vërtet punëdhënësi ju largon nga puna për arsyet që përmenda më lart gjatë gjykimit ai do të pretendojë se ka pasur arsye të tjera por ju duhet të mblidhni prova për të vërtetuar pretendimet tuaja.
Nëse në gjykim provohet se punëdhënësi ju ka larguar nga puna pa një shkak të arsyeshëm ai detyrohet t’ju japë deri në një vit pagë dëmshpërblim. Këtu duhet të keni parasysh se masën e dëmshpërblimit e vendos gjykata, nga një muaj deri në një vit.
Friday, November 25, 2011
Dëmshpërblimi që ju takon në rast se punëdhënësi nuk zbaton procedurën për largimin tuaj nga puna.
Në shkrimin e mëparshëm folëm për afatet e njoftimit që duhet të zbatohen nga punëdhënësi për t’ju njoftuar vendimin e tij për tju larguar nga puna.
Në këtë shkrim do të trajtojmë procedurën të cilën punëdhënsi është i detyruar të zbatojë për t’ju larguar nga puna (neni 144 i Kodit te Punes). Kjo procedurë është e zbatueshme pas kalimit të periudhës së provës.
Në momentin që punëdhënësi ka vendosur tju largojë nga puna ai duhet t’jua njoftojë këtë vendim me shkrim dhe tju japë mundësinë që ta takoni dhe të shprehni mendimin tuaj. Pas njoftimit punëdhënësi duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur para se ta takoni. Pra nga momenti i njoftimit me shkrim deri në momentin e takimit mes punëdhënësit dhe punëmarrësit (punonjësit) duhet të kalojnë të paktën 72 orë. Normalisht në këtë njoftim me shkrim punëdhënësi do t’ju vërë në dijeni dhe të arsyeve për këtë vendim.
Gjatë takimit që do të keni punëdhënësi do tju shpjegojë më tej arsyet për të cilat ai ka marrë këtë vendimju mund të shprehni pretendimet tuaja.
Pas këtij takimi punëdhënësi ka një afat prej 48 orësh për të dalë me nje vendim, nëse do t’ju largojë nga puna apo do të anullojë procedurën për largimin tuaj nga puna.
Nëse punëdhënësi juaj nuk e zbaton e këtë procedurë, njoftimin tuaj me shkrim, lënien ju kohë për tju përgatitur dhe afatin 48 orësh për të dalë me një vendim, juve ju takon një dëmshpërblim prej 2 muajsh pagë.
Gjithsesi duhet të keni parasysh se moszbatimi i kësaj procedure nga punëdhënësi nuk e bën të pavlefshëm largimin tuaj nga puna, thjesht ju përfitoni dy muaj pagë. Me pagë do të kuptohet paga juaj në momentin e largimit nga puna.
Në çdo rast, si në rastin e zbatimit te afatit të njoftimit për largimin nga puna dhe në rastin e zbatimit të procedurës është detyrë e punëdhënësit të vërtetojë që e ka zbatuar ligjin.
P.S Ju lutem mos ngatërroni zbatimin e afateve te njoftimit dhe të procedurës. Po ju jap një shembull për ta ilustruar. Nëse jeni të punësuar pranë një punëdhënësi (kompanie) për më shumë se 5 vjet dhe punëdhënësi juaj vendos tju largojë nga puna rruga që duhet të ndjekë është kjo.
Duhet tju njoftojë vendimin e tij me shkrim të paktën 3 muaj para. Pas njoftimit ju do të keni takimin me punëdhënësin për të cilin ai duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur. Pas këtij takimi punëdhënësi do tju njoftojë brenda 48 orësh për vendimin e tij përfundimtar në lidhje me largimin tuaj nga puna. Nëse vendimi është se ju do të largoheni, ju do të vijoni të punoni deri në mbarim të afatit 3 mujor e më pas vendimi për largimin tuaj nga puna mer fuqi ligjore. Mund të ndodhë që punëdhënësi të vendosë t'ju pushojë nga puna menjëherë duke ju paguar 3 muaj pagë.
Në këtë shkrim do të trajtojmë procedurën të cilën punëdhënsi është i detyruar të zbatojë për t’ju larguar nga puna (neni 144 i Kodit te Punes). Kjo procedurë është e zbatueshme pas kalimit të periudhës së provës.
Në momentin që punëdhënësi ka vendosur tju largojë nga puna ai duhet t’jua njoftojë këtë vendim me shkrim dhe tju japë mundësinë që ta takoni dhe të shprehni mendimin tuaj. Pas njoftimit punëdhënësi duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur para se ta takoni. Pra nga momenti i njoftimit me shkrim deri në momentin e takimit mes punëdhënësit dhe punëmarrësit (punonjësit) duhet të kalojnë të paktën 72 orë. Normalisht në këtë njoftim me shkrim punëdhënësi do t’ju vërë në dijeni dhe të arsyeve për këtë vendim.
Gjatë takimit që do të keni punëdhënësi do tju shpjegojë më tej arsyet për të cilat ai ka marrë këtë vendimju mund të shprehni pretendimet tuaja.
Pas këtij takimi punëdhënësi ka një afat prej 48 orësh për të dalë me nje vendim, nëse do t’ju largojë nga puna apo do të anullojë procedurën për largimin tuaj nga puna.
Nëse punëdhënësi juaj nuk e zbaton e këtë procedurë, njoftimin tuaj me shkrim, lënien ju kohë për tju përgatitur dhe afatin 48 orësh për të dalë me një vendim, juve ju takon një dëmshpërblim prej 2 muajsh pagë.
Gjithsesi duhet të keni parasysh se moszbatimi i kësaj procedure nga punëdhënësi nuk e bën të pavlefshëm largimin tuaj nga puna, thjesht ju përfitoni dy muaj pagë. Me pagë do të kuptohet paga juaj në momentin e largimit nga puna.
Në çdo rast, si në rastin e zbatimit te afatit të njoftimit për largimin nga puna dhe në rastin e zbatimit të procedurës është detyrë e punëdhënësit të vërtetojë që e ka zbatuar ligjin.
P.S Ju lutem mos ngatërroni zbatimin e afateve te njoftimit dhe të procedurës. Po ju jap një shembull për ta ilustruar. Nëse jeni të punësuar pranë një punëdhënësi (kompanie) për më shumë se 5 vjet dhe punëdhënësi juaj vendos tju largojë nga puna rruga që duhet të ndjekë është kjo.
Duhet tju njoftojë vendimin e tij me shkrim të paktën 3 muaj para. Pas njoftimit ju do të keni takimin me punëdhënësin për të cilin ai duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur. Pas këtij takimi punëdhënësi do tju njoftojë brenda 48 orësh për vendimin e tij përfundimtar në lidhje me largimin tuaj nga puna. Nëse vendimi është se ju do të largoheni, ju do të vijoni të punoni deri në mbarim të afatit 3 mujor e më pas vendimi për largimin tuaj nga puna mer fuqi ligjore. Mund të ndodhë që punëdhënësi të vendosë t'ju pushojë nga puna menjëherë duke ju paguar 3 muaj pagë.
Dëmshpërblimi që ju takon në rast se punëdhënësi nuk zbaton procedurën për largimin tuaj nga puna.
Në shkrimin e mëparshëm folëm për afatet e njoftimit që duhet të zbatohen nga punëdhënësi për t’ju njoftuar vendimin e tij për tju larguar nga puna.
Në këtë shkrim do të trajtojmë procedurën të cilën punëdhënsi është i detyruar të zbatojë për t’ju larguar nga puna. Kjo procedurë është e zbatueshme pas kalimit të periudhës së provës.
Në momentin që punëdhënësi ka vendosur tju largojë nga puna ai duhet t’jua njoftojë këtë vendim me shkrim dhe tju japë mundësinë që ta takoni dhe të shprehni mendimin tuaj. Pas njoftimit punëdhënësi duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur para se ta takoni. Pra nga momenti i njoftimit me shkrim deri në momentin e takimit mes punëdhënësit dhe punëmarrësit (punonjësit) duhet të kalojnë të paktën 72 orë. Normalisht në këtë njoftim me shkrim punëdhënësi do t’ju vërë në dijeni dhe të arsyeve për këtë vendim.
Gjatë takimit që do të keni punëdhënësi do tju shpjegojë më tej arsyet për të cilat ai ka marrë këtë vendimju mund të shprehni pretendimet tuaja.
Pas këtij takimi punëdhënësi ka një afat prej 48 orësh për të dalë me nje vendim, nëse do t’ju largojë nga puna apo do të anullojë procedurën për largimin tuaj nga puna.
Nëse punëdhënësi juaj nuk e zbaton e këtë procedurë, njoftimin tuaj me shkrim, lënien ju kohë për tju përgatitur dhe afatin 48 orësh për të dalë me një vendim, juve ju takon një dëmshpërblim prej 2 muajsh pagë.
Gjithsesi duhet të keni parasysh se moszbatimi i kësaj procedure nga punëdhënësi nuk e bën të pavlefshëm largimin tuaj nga puna, thjesht ju përfitoni dy muaj pagë. Me pagë do të kuptohet paga juaj në momentin e largimit nga puna.
Në çdo rast, si në rastin e zbatimit te afatit të njoftimit për largimin nga puna dhe në rastin e zbatimit të procedurës është detyrë e punëdhënësit të vërtetojë që e ka zbatuar ligjin.
P.S Ju lutem mos ngatërroni zbatimin e afatave dhe të procedurës. Po ju jap një shembull për ta ilustruar. Nëse jeni të punësuar pranë një punëdhënësi (kompanie) për më shumë se 5 vjet dhe punëdhënësi juaj vendos tju largojë nga puna rruga që duhet të ndjekë është kjo.
Duhet tju njoftojë vendimin e tij me shkrim të paktën 3 muaj para. Pas njoftimit ju do të keni takimin me punëdhënësin për të cilin ai duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur. Pas këtij takimi punëdhënësi do tju njoftojë brenda 48 orësh për vendimin e tij përfundimtar në lidhje me largimin tuaj nga puna. Nëse vendimi është se ju do të largoheni, ju do të vijoni të punoni deri në mbarim të afatit 3 mujor e më pas vendimi për largimin tuaj nga puna mer fuqi ligjore.
Në këtë shkrim do të trajtojmë procedurën të cilën punëdhënsi është i detyruar të zbatojë për t’ju larguar nga puna. Kjo procedurë është e zbatueshme pas kalimit të periudhës së provës.
Në momentin që punëdhënësi ka vendosur tju largojë nga puna ai duhet t’jua njoftojë këtë vendim me shkrim dhe tju japë mundësinë që ta takoni dhe të shprehni mendimin tuaj. Pas njoftimit punëdhënësi duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur para se ta takoni. Pra nga momenti i njoftimit me shkrim deri në momentin e takimit mes punëdhënësit dhe punëmarrësit (punonjësit) duhet të kalojnë të paktën 72 orë. Normalisht në këtë njoftim me shkrim punëdhënësi do t’ju vërë në dijeni dhe të arsyeve për këtë vendim.
Gjatë takimit që do të keni punëdhënësi do tju shpjegojë më tej arsyet për të cilat ai ka marrë këtë vendimju mund të shprehni pretendimet tuaja.
Pas këtij takimi punëdhënësi ka një afat prej 48 orësh për të dalë me nje vendim, nëse do t’ju largojë nga puna apo do të anullojë procedurën për largimin tuaj nga puna.
Nëse punëdhënësi juaj nuk e zbaton e këtë procedurë, njoftimin tuaj me shkrim, lënien ju kohë për tju përgatitur dhe afatin 48 orësh për të dalë me një vendim, juve ju takon një dëmshpërblim prej 2 muajsh pagë.
Gjithsesi duhet të keni parasysh se moszbatimi i kësaj procedure nga punëdhënësi nuk e bën të pavlefshëm largimin tuaj nga puna, thjesht ju përfitoni dy muaj pagë. Me pagë do të kuptohet paga juaj në momentin e largimit nga puna.
Në çdo rast, si në rastin e zbatimit te afatit të njoftimit për largimin nga puna dhe në rastin e zbatimit të procedurës është detyrë e punëdhënësit të vërtetojë që e ka zbatuar ligjin.
P.S Ju lutem mos ngatërroni zbatimin e afatave dhe të procedurës. Po ju jap një shembull për ta ilustruar. Nëse jeni të punësuar pranë një punëdhënësi (kompanie) për më shumë se 5 vjet dhe punëdhënësi juaj vendos tju largojë nga puna rruga që duhet të ndjekë është kjo.
Duhet tju njoftojë vendimin e tij me shkrim të paktën 3 muaj para. Pas njoftimit ju do të keni takimin me punëdhënësin për të cilin ai duhet tju lërë të paktën 72 orë për tu përgatitur. Pas këtij takimi punëdhënësi do tju njoftojë brenda 48 orësh për vendimin e tij përfundimtar në lidhje me largimin tuaj nga puna. Nëse vendimi është se ju do të largoheni, ju do të vijoni të punoni deri në mbarim të afatit 3 mujor e më pas vendimi për largimin tuaj nga puna mer fuqi ligjore.
Thursday, November 24, 2011
Dëmshpërblimet në rast se punëdhënësi ju largon nga puna pa respektuar afatin e njoftimit për këtë vendim
Në shkrimet e ardhme dua të trajtoj procedurën, afatet dhe shkaqet që duhet të ndjekë punëdhënësi (pronari) për të larguar nga puna punëmarrësin (punëtorin). Marëdhëniet e punës rregullohen nga Kodi i Punës, kështu që është mirë të konsultoheni me këtë ligj sa herë që hasni probleme me punëdhënësin tuaj. Këtë ligj mund ta gjeni në këtë website www.qpz.gov.al.
Padia kundër punëdhënësit tuaj duhet të paraqitet në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor të qytetit ku pala e paditur (punëdhënësi), nëse është person juridik (shoqëri tregtare), ka qendrën e saj. Por nëse ju keni qenë të punësuar pranë një dege të kompanisë që ka qenë punëdhënësi juaj, mund ta ngrini padinë dhe në gjykatën e qytetit ku ndodhet një degë ose agjensi e punëdhënësit (neni 43 i Kodit të procedurës Civile).
Tre janë elementët që duhet të analizoni kur mendoni të ngrini një padi për marëdhënie pune.
1. Nëse jeni njoftuar në kohë siç e parashikon ligji nga punëdhënësi juaj para se t’ju largojë nga puna
2. Nëse punëdhënësi ka zbatuar procedurën e kërkuar nga ligji për tju larguar nga puna
3. Nëse ka ekzistuar një shkak i ligjshëm për tju larguar nga puna
Në këtë shkrim do të ndalem vetëm te afatet që duhet të kërkoni të zbatohen para se të largoheni nga puna dhe cili është dëmshpërblimi që mund të kërkoni për moszbatimin e këtyre afateve që ka vendosur ligji.
Kontratat e punës ndahen në kontrata me afat te caktuar dhe me afat të pacaktuar. Kontratat me afat të caktuar përfundojnë në momentin që mbaron dhe afati i tyre. Problemet që do të trajtojmë këtu kanë të bëjnë me largimin nga puna për ata që janë të punësuar me kontratë me afat të pacaktuar.
Kodi i Punës parashikon se përpara largimit nga puna të një punonjësi, kompania që e punëson duhet të lajmërojë atë për këtë shkëputje nga puna me shkrim. Kini parasysh se dhe në rast se ju nuk pranoni të merni dijeni për njoftimin duke nënshkruar (firmosë) në të, nëse një punonjës tjetër është dëshmitar i këtij momenti mund të nënshkruajë që ju jeni njoftuar por nuk keni pranuar të merni dijeni (duke nënshkruar). Afatet të cilat duhet të keni parasysh të respektohen janë (neni 143 i Kodit të Punës):
- (pas marrjes në provë) nëse keni nga 6 muaj deri në 2 vjet afati i njoftimit, një muaj para shkëputjes
- nëse keni nga 2 deri në 5 vjet punë me kompaninë e cila këkon tju largojë nga puna, ata duhet tju njoftojnë të paktën 2 muaj përpara largimit nga puna
- nëse keni më shumë se 5 vjet punë pranë kompanisë, duhet të njoftoheni 3 muaj para
Nëse kompania ku ju punoni nuk i zbaton këto afate (por përshembull, ju largon nga puna menjëherë) ju keni të drejtë të kërkoni dëmshpërblim për këtë shkelje në gjykatë.
Në lidhje me këtë Kodi i Punës shprehet se “Punëmarrësi ka të drejtën e pagës që do të kish fituar, nëse marrëdhëniet e punës do të kishin përfunduar në fund të afatit të njoftimit të parashikuar në ligj ose me kontratë ose në përfundim të kontratës me afat të caktuar”.
Dëmshpërblimi që ju takon në rast se punëdhënësi nuk ju njofton në kohë se do t’ju largojë nga puna do të llogaritet duke mbajtur parasysh afatin në të cilin ju duhet te lajmëroheshit për mbarimin e mërdhënies së punës.
- Nëse keni pasur më shumë se 6 muaj deri në 2 punë pranë punëdhënësit që po ju largon nga puna vjet duhet të lajmëroheshit 1 muaj para largimit dhe demshperblimi qe përfitoni do te jete i barabarte me 1 muaj page;
- Nëse keni pasur nga 2 deri në 5 vjet duhet të lajmëroheshit 2 muaj para e në këtë mënyrë përfitoni 2 muaj pagë dëmshpërblim për moszbatim të afatit të njoftimit;
- Nëse keni pasur më shumë se 5 vjet punë duhet të lajmëroheni të paktën 3 muaj përpara dhe në rast të moszbatimi të këtij afati ju takon një dëmshpërblim prej 3 muajsh pagë.
Thursday, February 18, 2010
Ligji i lustracionit, i dobishëm apo i rrezikshëm?
Gjykata Kushtetuese tashmë në një vendim të plotë të papublikuar ende ka pezulluar zbatimin e ligjit “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”. Ky ligj siç quhet ndryshe ligji e lustracionit është pezulluar në zbatimin e tij me arsyen se
“Zbatimi i këtij ligji, mund të sjellë pasoja në funksionimin normal të shtetit të së drejtës si dhe në cënimin e të drejtave dhe lirive themelore të individit, dhe për këtë arsye vendosi të urdhërojë pezullimin e zbatimit të ligjit derisa vendimi përfundimtar i Gjykatës Kushtetuese të hyjë në fuqi”
Shqipëria është një nga vendet e fundit ish-komuniste që po tenton të implementojë një ligj lustracioni. Kryeministri Berisha pas vendimit te Gjykatës Kushtetuese deklaroi se: “Nuk mund të gjykojnë këtë ligj persona të cilët kanë konflikt interesi, duke sqaruar se Gjykata Kushtetuese do të spastrohet përpara se të shkojë për gjykim ky ligj”.
Ndërkohë që Fatmir Xhafa, përfaqësues i Partisë Socialiste, e cila bëri dhe kërkesën në Gjykatën Kushtetuese për pezullimin e këtij ligji, deri kur Gjykata Kushtetuese të japë një vendim përfundimtar në lidhje me këtë çështje ka deklauar se: “Me kete ligj, si ne asnje rast tjeter jane shkelur jo pak, por te pakten 28 nene te Kushtetutes se Shqiperise. Eshte shkelja me flagrante qe mund te kete ndodhur ndonjehere ne historine 18 vjecare te ketij vendi. Eshte i pafalshem ky lloj brutaliteti i mazhorances ndaj Gjykates Kushtetuese”. Ndërkohë që nuk është e qartë nga qëndrimet e opozitës nëse ajo është në parim kundër një ligji lustracioni apo është kundër këtij ligji të hartuar nga mazhoranca.
Një tjetër problem që vihet re në këtë ligj është dhe kohëzgjatja e kufizimit për të mbajtur funksione të larta publike e ish-funksionarëve të regjimit komunist. Sipas kryeministrit Berisha, efektet e këtij ligji do të shtrihen deri në 31.12.2014, ndërkohë që në nenin 29 të ligjit përcaktohet se ky do të jetë afati i fundit deri kur do të funksionojë veprimtaria e Autoritetit të Kontrollit të Figurës, pa saktësuar nëse vendimet e këtij autoriteti do të kenë fuqi dhe pas kësaj date.
Nëpërmjet këtij ligji ju ndalohet mbajtja e funksioneve të larta publike personave të cilët gjatë periudhës së regjimit komunist 29.12.1944-08.12.1990, kanë kryer funksione të larta partiake, kanë qenë hetues, prokurorë/ndihmësprokuror, gjyqtar/ndihmësgjyqtar në procese politike, kanë qenë bashkëpunëtorë të Sigurimit të Shtetit etj. Ligji i lustracionit është një masë e nevojshme për shoqërinë shqiptare, në mënyrë që ajo të ndahet përfundimisht nga e kaluara dhe në mënyrë që shteti i ri i së drëjtës që duam të ndërtojmë të mos ngrihet mbi të njëjtët persona që shërbyen gjatë regjimit komunist. Por ky ligj cënon dhe të drejtat e njeriut pasi iu ndalon personave të caktuar në këtë ligj të drejtën për tu zgjedhur ndërkohë që Kushtetuta në nenin 17 të saj sanksionon se “Kufizime të të drejtave dhe lirive të parashikuara në këtë Kushtetutë mund të vendosen vetëm me ligj dhe për një interes publik….”. Mbetet për të diskutuar nëse është në interes publik që qytetarët e Shqipërisë të kenë një pasqyrë të qartë morale për të zgjedhurit e tyre, nëse ata kanë qenë pjesë aktive e dhunimit të të drejtave të njeriut gjatë regjimit komunist. Shqipëria pas viteve ’90 ka huazuar shumë ligje të mira dhe aktualisht ka një legjislacion pak a shumë të plotë por ajo ku ka çaluar sistemi ynë gjyqësor është zbatimi i këtij kuadri ligjor. Në këndvështrim të kësaj, mendoj së ligji i lustracionit është një ligj që i duhet shoqërisë shqiptare për purifikimin e plotë të saj por a është ligji aktual i miratuar nga parlamenti i plotë dhe a jep mazhoranca garancitë e duhura për zbatimin e drejtë të këtij ligji?
“Zbatimi i këtij ligji, mund të sjellë pasoja në funksionimin normal të shtetit të së drejtës si dhe në cënimin e të drejtave dhe lirive themelore të individit, dhe për këtë arsye vendosi të urdhërojë pezullimin e zbatimit të ligjit derisa vendimi përfundimtar i Gjykatës Kushtetuese të hyjë në fuqi”
Shqipëria është një nga vendet e fundit ish-komuniste që po tenton të implementojë një ligj lustracioni. Kryeministri Berisha pas vendimit te Gjykatës Kushtetuese deklaroi se: “Nuk mund të gjykojnë këtë ligj persona të cilët kanë konflikt interesi, duke sqaruar se Gjykata Kushtetuese do të spastrohet përpara se të shkojë për gjykim ky ligj”.
Ndërkohë që Fatmir Xhafa, përfaqësues i Partisë Socialiste, e cila bëri dhe kërkesën në Gjykatën Kushtetuese për pezullimin e këtij ligji, deri kur Gjykata Kushtetuese të japë një vendim përfundimtar në lidhje me këtë çështje ka deklauar se: “Me kete ligj, si ne asnje rast tjeter jane shkelur jo pak, por te pakten 28 nene te Kushtetutes se Shqiperise. Eshte shkelja me flagrante qe mund te kete ndodhur ndonjehere ne historine 18 vjecare te ketij vendi. Eshte i pafalshem ky lloj brutaliteti i mazhorances ndaj Gjykates Kushtetuese”. Ndërkohë që nuk është e qartë nga qëndrimet e opozitës nëse ajo është në parim kundër një ligji lustracioni apo është kundër këtij ligji të hartuar nga mazhoranca.
Një tjetër problem që vihet re në këtë ligj është dhe kohëzgjatja e kufizimit për të mbajtur funksione të larta publike e ish-funksionarëve të regjimit komunist. Sipas kryeministrit Berisha, efektet e këtij ligji do të shtrihen deri në 31.12.2014, ndërkohë që në nenin 29 të ligjit përcaktohet se ky do të jetë afati i fundit deri kur do të funksionojë veprimtaria e Autoritetit të Kontrollit të Figurës, pa saktësuar nëse vendimet e këtij autoriteti do të kenë fuqi dhe pas kësaj date.
Nëpërmjet këtij ligji ju ndalohet mbajtja e funksioneve të larta publike personave të cilët gjatë periudhës së regjimit komunist 29.12.1944-08.12.1990, kanë kryer funksione të larta partiake, kanë qenë hetues, prokurorë/ndihmësprokuror, gjyqtar/ndihmësgjyqtar në procese politike, kanë qenë bashkëpunëtorë të Sigurimit të Shtetit etj. Ligji i lustracionit është një masë e nevojshme për shoqërinë shqiptare, në mënyrë që ajo të ndahet përfundimisht nga e kaluara dhe në mënyrë që shteti i ri i së drëjtës që duam të ndërtojmë të mos ngrihet mbi të njëjtët persona që shërbyen gjatë regjimit komunist. Por ky ligj cënon dhe të drejtat e njeriut pasi iu ndalon personave të caktuar në këtë ligj të drejtën për tu zgjedhur ndërkohë që Kushtetuta në nenin 17 të saj sanksionon se “Kufizime të të drejtave dhe lirive të parashikuara në këtë Kushtetutë mund të vendosen vetëm me ligj dhe për një interes publik….”. Mbetet për të diskutuar nëse është në interes publik që qytetarët e Shqipërisë të kenë një pasqyrë të qartë morale për të zgjedhurit e tyre, nëse ata kanë qenë pjesë aktive e dhunimit të të drejtave të njeriut gjatë regjimit komunist. Shqipëria pas viteve ’90 ka huazuar shumë ligje të mira dhe aktualisht ka një legjislacion pak a shumë të plotë por ajo ku ka çaluar sistemi ynë gjyqësor është zbatimi i këtij kuadri ligjor. Në këndvështrim të kësaj, mendoj së ligji i lustracionit është një ligj që i duhet shoqërisë shqiptare për purifikimin e plotë të saj por a është ligji aktual i miratuar nga parlamenti i plotë dhe a jep mazhoranca garancitë e duhura për zbatimin e drejtë të këtij ligji?
Subscribe to:
Posts (Atom)